Szanowni Państwo,

Narodowy Instytut Dziedzictwa zaprasza do udziału w specjalistycznych warsztatach ciesielskich dotyczących młynów wodnych i drewnianej architektury przemysłowej.

Warsztaty odbędą się w dniach 11–14 czerwca 2026 w ramach programu Szkół Ciesielskich NID, w dwóch wyjątkowych lokalizacjach:

• Zakład Hutniczy w Maleńcu – praktyczne działania konserwacyjne i odbudowa kół wodnych,

• Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni – panel dyskusyjny z udziałem właścicieli i opiekunów młynów wodnych.

Warsztaty są organizowane z myślą o pracownikach skansenów i właścicielach prywatnych młynów, ponieważ doskonale rozumiemy, jak skomplikowane i wymagające bywają remonty zabytków techniki. Wiedza i doświadczenie potrzebne do konserwacji i utrzymania historycznych młynów wodnych w ruchu jest dziś coraz trudniej dostępna, a liczba fachowców w tej specjalistycznej dziedzinie stale maleje. Dlatego warsztaty te mają na celu dostarczenie praktycznych umiejętności i wiedzy teoretycznej, dotyczących eksploatacji, konserwacji, odtwarzania elementów konstrukcyjnych kół wodnych, przywracania pierwotnych funkcji użytkowych oraz stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń i konsultacji z innymi specjalistami. Chcemy, aby każdy uczestnik mógł wynieść nie tylko teoretyczną wiedzę, ale przede wszystkim praktyczne rozwiązania, które ułatwią codzienną opiekę i renowację obiektów w swoich skansenach i młynach.

 

Część praktyczną warsztatów poprowadzi Marek Jankowski, współwłaściciel Muzeum Młynarstwa i Rolnictwa w Osiecznej, przy wsparciu merytorycznym swego ojca, Jarosława Jankowskiego. Dodatkowo warsztaty wzbogaci Ireneusz Grela – właściciel zabytkowego, działającego młyna w Dobrej na Dolnym Śląsku, mistrz i technolog młynarstwa, specjalista w zakresie przetwórstwa zbóż i kultury wsi, stypendysta Narodowego Instytutu Dziedzictwa i Kultury Wsi oraz uczestnik programu „Mistrz i Uczeń” 2022. Podczas paneli i spotkań towarzyszących podzieli się swoją wiedzą dotyczącą funkcjonowania młynów wodnych, w tym omówi rolę i znaczenie poszczególnych elementów konstrukcyjnych, zasady działania mechanizmów młyńskich oraz ich powiązanie z pracami ciesielskimi i konserwatorskimi.

 

Program obejmuje cztery dni zajęć praktycznych i merytorycznych. W trakcie warsztatów uczestnicy, pracując nad wykonaniem pomniejszonej repliki koła wodnego, poznają w praktyce zasady jego konstrukcji, działania oraz montażu poszczególnych elementów. Zdobyta w ten sposób wiedza i umiejętności będą mogły zostać bezpośrednio wykorzystane przy planowaniu, prowadzeniu i nadzorowaniu prac remontowych oraz konserwatorskich przy zabytkowych kołach wodnych i obiektach młyńskich, a także w codziennej opiece nad tego typu dziedzictwem.

 

Ponadto pragniemy nadmienić, iż niniejsza informacja przekazywana jest Państwu w pierwszej kolejności, przed jej oficjalną publikacją. Zaproszenie kierujemy w trybie priorytetowym, mając świadomość Państwa kompetencji i znaczenia w środowisku opieki nad zabytkami techniki. Zachęcamy do traktowania tej możliwości jako szczególnie wyróżnionej oraz do wczesnego zgłaszania udziału, zanim nabór zostanie udostępniony szerzej. Osoby zainteresowane udziałem w warsztatach prosimy o dokonanie zgłoszenia za pośrednictwem formularza rejestracyjnego dostępnego na stronie internetowej Narodowego Instytutu Dziedzictwa – link: https://rejestracja.nid.pl/szkoly_ciesielskie_2026_maleniec_i_tokarnia

image001