Piotr Gan

Za nami II Studencka Konferencja Popularnonaukowa pod tytułem „Wieś Polska podczas II wojny światowej”, relacja z tego wydarzenia znajduje się pod linkiem:

https://www.michniow.pl/aktualnosci/ii-studencka-konferencja-popularnonaukowa

Natomiast już wkrótce VIII konferencja naukowa „Wieś polska podczas II wojny światowej – Sprawcy zbrodni na mieszkańcach wsi polskiej 1939–1945”, która odbędzie się 19 listopada 2025 roku w Instytucie Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Poniżej prezentujemy program wydarzenia.

Głównym założeniem konferencji jest wielokierunkowa analiza sprawców zbrodni na mieszkańcach wsi polskich oraz osób odpowiedzialnych za politykę germanizacji i sowietyzacji polskiej wsi w latach 1939–1945 z uwzględnieniem niemieckich i sowieckich formacji policyjnych, wojskowych i cywilnych, a także oddziałów kolaboracyjnych, Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz ukraińskich nacjonalistów. Chcemy również przyjrzeć się powojennym losom tych osób.

W naszych zainteresowaniach pozostaje również kwestia odpowiedzialności karnej w wymiarze strukturalnym i indywidualnym za popełnione czyny. Pragniemy, aby prelegenci poruszyli zagadnienia dotyczące przebiegu śledztw oraz procesów prawnych prowadzących do ustalenia formacji okupacyjnych i ich struktur odpowiedzialnych za poszczególne zbrodnie oraz odnalezienia, aresztowania i skazania konkretnych przestępców wojennych. Ponadto, istotnym celem obrad niezmiennie pozostaje potrzeba prezentowania nieznanych dotychczas dokumentów, wspomnień i relacji świadków i uczestników tragicznych wydarzeń II wojny światowej.

Program
8.30 – rozpoczęcie konferencji i powitanie gości
8.45 – komunikat specjalny: dr Jochen Böhler, niemiecki historyk zajmujący się badaniami nad historią niemieckiej okupacji Polski w latach 1939–1945
9.15 – wręczenie certyfikatów uczestnikom II konferencji popularnonaukowej studentów „Wieś polska podczas II wojny światowej”

I panel 9:30 – 11:15
Terror niemiecki na wsi polskiej w latach 1939–1945
Moderator: dr hab. prof. UJK Jerzy Gapys

Dr hab. TOMASZ GAJOWNIK (Muzeum Pamięć i Tożsamość im. św. Jana Pawła II w Toruniu), Wehrmacht jako sprawca eksterminacji w GG 1939–1945. Zarys problematyki (9.30 – 9.50)
Dr TOMASZ DOMAŃSKI (Delegatura IPN w Kielcach), Terror administracyjny niemieckich władz okupacyjnych wobec mieszkańców wsi w latach 1939–1945 (9.50 – 10.10)
PATRYCJA RESEL (Oddział IPN w Łodzi), Wieś pod nadzorem. Działania niemieckiej żandarmerii i jej współpracowników w rejencji łódzkiej (1939–1945) w świetle zachowanej dokumentacji okupacyjnej (10.10 – 10.30)
Dr MATEUSZ KUBICKI (Oddział IPN w Gdańsku), Selbstschutz Westpreussen na Kociewiu i zbrodnie popełnione na mieszkańcach wsi jesienią 1939 r. (10.30 – 10.50)
Dyskusja 10:50 – 11:00
Przerwa 11:00 – 11:15

II panel 11:15 – 13:15
Zbrodnie na mieszkańcach wsi polskiej. Sprawcy indywidualni
Moderator: dr Tomasz Domański

Dr FILIP GAŃCZAK (Oddział IPN w Warszawie), Ludolf von Alvensleben (1899–1953) i zbrodnie niemieckie na wsi lubelskiej (11.15 – 11.35)
MARIUSZ KOZŁOWSKI (Muzeum Ziemiaństwa w Dąbrowie. Oddział Muzeum Regionalnego w Siedlcach), Ernst Gramss – kat Podlasia (11.35 – 11.55)
Dr BARBARA KASPRZYK–DULEWICZ (Katolicki Uniwersytet Lubelski, UJK Kielce), Gotthard Schubert i inni. Oprawcy powiatu zamojskiego (12.15 – 12.35)
Dyskusja 12:35– 12:45
Przerwa 12:45 – 13:15

III panel 13:15 – 14:55
Zbrodnie na mieszkańcach wsi polskiej. Sprawcy zbiorowi
Moderator: Magdalena Kopeć

Dr JOANNA KARBARZ–WILIŃSKA (Oddział IPN w Gdańsku), Nacjonaliści ukraińscy z OUN–UPA i ich zbrodnie na mieszkańcach polskich wsi na Wołyniu w 1943 r. (13.15 – 13.35)
Dr RAFAŁ DRABIK (Oddział IPN w Lublinie), Zbrodnie Kałmuckiego Korpusu Kawalerii na ludności cywilnej w pow. biłgorajskim wiosną i latem 1944 r. (13.35 – 13.55)
NATALIA LENDA (Szkoła doktorska UW), Decydenci aparatu SS i policji w Bezirk Białystok (13.55 – 14.15)
ANDRZEJ KACORZYK (Państwowe Muzeum Auschwitz–Birkenau), Między ofiarą a oprawcą: przesiedleńcy z Bukowiny w systemie nazistowskiej okupacji wsi polskiej (14.15 – 14.35)
Dyskusja 14:35 – 14:45
Przerwa 14:45 – 14:55

IV panel 14:55 – 16:15
Zbrodnie na mieszkańcach wsi polskiej. Przykłady pacyfikacji
Moderator: dr Hubert Seńczyszyn

ANNA REMISZEWSKA (Muzeum Treblinka), Postawa władz okupacyjnych niemieckich wobec ludności wiejskiej na przykładzie gminy Sabnie i Korczew oraz wsi Rogów (14.55 – 15.15)
WALDEMAR TYSZUK (Oddział IPN w Białymstoku), Pacyfikacja wsi Rajsk w 1942 r. Przyczynek do badań nad działaniami tzw. „partyzantki radzieckiej” na Białostocczyźnie oraz związanych z tym represji niemieckich (15.15 – 15.35)
PAWEŁ NIZIOŁEK (Oddział IPN w Białymstoku), Ostatni odwet – zbrodnia w Tryczówce (26 lipca 1944 r.) (15.35 –15.55)
Dyskusja 15:55 – 16:05
Przerwa 16:05 – 16:15

V panel 16:15 – 17:25
Powojenne losy zbrodniarzy niemieckich
Moderator: Paweł Żołądek

JAROSŁAW PIOTR PTAK (Oddział IPN w Krakowie), Udział w pacyfikacji jako „zasługa wojenna”. Niemieccy funkcjonariusze przedstawieni do odznaczenia za udział w akcjach pacyfikacyjnych w zachodniej części dystryktu krakowskiego w latach 1943–1944 (16.15 – 16.35)
Dr WOJCIECH HANUS (Oddział IPN w Rzeszowie), Powojenne losy żandarmów niemieckich z posterunku w Łańcucie biorących udział w zbrodni na rodzinie Ulmów i ukrywanych przez nich Żydach (16.35 – 16.55)
Dr BEATA KOZACZYŃSKA (Uniwersytet w Siedlcach), Zbrodnie bez kary. Leopold Puradt – nie(osądzony) zbrodniarz niemiecki z powiatu siedleckiego (16.55 – 17.15)
Dyskusja 17:15 – 17:25
Podsumowanie i zakończenie konferencji 17:25 – 17:40

Organizatorzy:
Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie oddział Muzeum Wsi Kieleckiej, Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach oraz Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach

Kontakt z organizatorami:
- Magdalena Kopeć (sekretarz konferencji ze strony MWK) – tel. 500 006 909;
e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.,

- Paweł Żołądek (sekretarz konferencji ze strony IPN) – tel. 41 340 50 63;
e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

- dr hab. Jerzy Gapys, prof. UJK (sekretarz konferencji ze strony UJK) – tel. 41 349 73 10; e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.