Dworek Laszczyków w Kielcach

Na południowym stoku Wzgórza Zamkowego przy ulicy Jana Pawła II 6,
za drewnianym, krytym gontem ogrodzeniem, cofnięty w głąb posesji
położony jest obiekt zwany przez Kielczan Dworkiem Laszczyków.
Należy on do najcenniejszych zabytków Kielc nie tylko z racji ponad
dwustuletniej historii, ale przede wszystkim ze względu na fakt,
że jest ostatnim drewnianym obiektem tego typu na terenie miasta.
Powstanie tego obiektu wiąże się ze zmianami własnościowymi jakie
zaszły na tym terenie pod koniec wieku XVIII, a obecny wygląd jest
wynikiem przebudów prowadzonych w wieku XIX i XX.
Właściciele 1788-1792 - Jakub Jaworski, ostatni starosta biskupi
na mocy umowy z 7 marca z ks. Jerzym Dobrzańskim, kanonikiem
katedralnym krakowskim, dziekanem Kolegiaty Kieleckiej wydzierżawia
teren i buduje obiekt.
1792-1818 - Anna Jaworska z Jakubowskich
(małżonka zmarłego Jakuba Jaworskiego).
1818- 1866 - Anna Kwiatkowska (córka Jaworskich)
1866-1904 - Justyna z Karpińskich Lewandowska
1904-1909 - Wacłąw Lewandowski i Leonarda Hübner
(dzieci Lewandowskiej)
1909-1911- Wacław Lewandowski, ks.Włodzimierz Hübner
i Jadwiga Tekla Hübner
1911-1976 - rodzina Laszczyków
1976-1988 - ZOZ Kielce
od 1988 - siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej w Kielcach

Posesja
Na posesji wybudowano dworek i budynki gospodarcze, całość była
rezydencją miejską z założeniazbliżoną do obiektów kanonii
znajdujących się na Wzgórzu Zamkowym. Według opisów
archiwalnych z 1838 i 1848 roku drewniany, parterowy budynek
dworku zbudowany był z modrzewia, na podmurowaniu
(mury z cegły palonej i kamienia na wapno), od ogrodu do części
drewnianej dobudowane były dwa kamienne lamusy.
Nakryty był wysokim czterospadowym dachem łamanym krytym
pojedynczym gontem. Poprzedzony był z frontu gankiem,
za którym znajdowała się ciemna sień. Posiadał cztery pokoje.

W południowo - wschodnim narożu posesji, frontem na północ stał
drugi dom- oficyna mieszkalna gabarytami nie ustępująca głównemu
obiektowi. Postawiona była z drzewa, na podmurowaniu i kryta gontem.
Od strony zachodniej do oficyny dostawiony był chlewik na bydło,
dalej zlokalizowane były dwie kloaki i drwalnia.
W części północno-wschodniej znajdowały się wozownia, stajenka
i komórka- budynki parterowe, drewniane, kryte gontem.
Opisywany plac mieścił w sobie ponadto od strony zachodniej ogród
owocowy. Z frontu ogrodzenie stanowił parkan pokryty daszkiem,
z bramą wjazdową.
Zmiany w bryle budynku zauważamy na planie miasta z 1872 roku,
dokładnym opisie posesji na kolorowy plan sporządzony w 1883 roku
i na krótkim opisie posesji z 1911r. Budynek dworku jest rozbudowany,
pokój dobudowany od strony południowego-zachodu poprzedzony jest
od strony ogrodu gankiem i prowadzącymi na niego schodami.

W części północnej widać dobudówkę ze schodami prowadzącymi
na poddasze. Budynek nazywany we wcześniejszych źródłach
wozownią określony jest jako spiżarnia-komora, co wiązało się
prawdopodobnie ze zmianą jego funkcji. Na planie umieszczona jest
oficyna, dom przerobiony z komórki, budynki sezonowe i kloaka.
Od zachodu i południa zaznaczone są parkany, a od wschodu
ogrodzenie frontowe. Nowi właściciele, rodzina Laszczyków,
planowała daleko idące zmiany w zabudowie posesji.

W roku 1913 powstał projekt neorenesansowej kamienicy, która miała
stanąć od frontu, w miejscu wyburzonego parkanu, oficyny
i zabudowań gospodarczych. W głębi posesji pozostać miał dworek,
ogród i studnia. Plany przerwał wybuch I wojny światowej.
W okresie międzywojennym na terenie posesji nie zaszły
poważniejsze zmiany ( brak dokładnych danych kiedy wyburzono
oficynę i inne budynki gospodarcze) ale fotografie z tego okresu
rejestrują szereg szczegółów, nie widocznych w obiekcie
i jego otoczeniu w dniu dzisiejszym.

Okres okupacji obiekt przetrwał szczęśliwie. W roku 1945w czasie
ofensywy styczniowej zabłąkany pocisk uderzył w dach po lewej
stronie budynku, co spowodowało zerwanie pokrycia, naruszenie
całej konstrukcji dachowej i koniecznośćremontu.
W okresie powojennym do budynku doprowadzono bieżącą wodę
i gaz, likwidując ( zasypując) studnię znajdującą się przed wejściem.
W południowej części powstały garaże i szopy, zlikwidowano
wychodek instalując sanitariat w małym, wydzielonym w sieni
pomieszczeniu. Obiekt skanalizowano.

W roku 1972 w związku z przygotowaniami do przejęcia posesji
przez Skarb Państwa, przeprowadzono oszacowanie posesji,
które skupiło się głównie na technicznym stanie i kondycji budynku.

W latach następnych ( tu należy zaznaczyć, że obiekt stałpusty
i dewastowany przez ponad rok) prowadzono szereg nieskutecznych
remontów obiektu, w trakcie których większą uwagę zwracano
na estetykę zewnętrzną obiektu niż na fachowe zalecenia
i ekspertyzy. Podczas wspomnianych remontów zburzono stary
układ komunikacyjny obiektu i przebudowano wnętrza.

Od roku 1989 (po otrzymaniu obiektu), Muzeum Wsi Kieleckiej
rozpoczęto systematyczne i fachowe prace remontowe,
które pozwolą przywrócić obiektowi i posesji dawny urok.

Strona główna Tokarnia Michniów Bodzentyn Aktualne prace Adresy Dojazd